آموزش ها

باور های غلط

عسل به علت درصد بالای مواد قندی که دارد در واقع یک ماده ی جامد است که تحت شرایط بسیار شکننده ای به صورت مایع درامده است. به محض اینکه شرایط مناسب مهیا شود رُس بستن و شکرک زدن عسل اتفاق می افتد. باید توجه داشته باشید که در اکثر کشورهای خارجی مردم بیشتر علاقه مند عسل شکرک زده هستند، زیرا می دانند که این نوع عسل کاملا طبیعی است.

ادامه

با توجه به اینکه عسل های بسیاری در بازار ها یافت میشود دغدغه ی بسیاری از مصرف کنندگان ، خرید عسل طبیعی میباشد. مسلما عسلی که طبیعی است هم طعم بهتری دارد و هم خاصیت بیشتری ، اما مسئله اینجاست که چگونه عسل طبیعی را از عسل تقلبی تشخیص دهیم. خوب است قبل از آن با برخی باورهای اشتباهی که در بین مردم رواج داشته و دارد آشنا شویم .
برخی از مردم براین باورند عسلی که بلورین ، کدر و ته نشین میشود تقلبی است و عسل سالم و طبیعی همیشه صاف و شفاف می ماند اما این باور کاملا اشتباهاست .
مصرف کننده ی ایرانی، عسل خوب ، خالص و طبیعی را عسلی می داند که رنگش کهربایی تیره مانند عقیق باشد ، سفت باشد و اصطلاحا «کش» بیاید و اگر یک روز در یخچال گذاشته شود، بلورین نشود و چنانچه قاشقی از آن برداشته شود، قطراتی که سرازیر می شود به صورت باریکه ای پیوسته باشد و قطع نشود.
کسانی هم شگرد های ویژه ای را برای شناسایی عسل سفارش می کنند که پایه و اساس آن معلوم نیست مانند کبریت گرفتن کنار عسل، ریختن چند قطره روی روزنامه و … که هیچ کدام از این موارد از نظر کارشناسان علم تغذیه و عسل شناسان پذیرفته نیست.
علامت تیک

مطمئن ترین راه تشخیص عسل طبیعی

اساتید رشته زنبورداری برای شناسایی عسل طبیعی از روش‌های آزمایشگاهی استفاده می‌کنند این بهترین روش تشخیص عسل طبیعی است ، تشخیص خلوص عسل فقط توسط آزمایشگاههای معتبر امکان پذیر است . میزان ساکاروز موجود در عسل طبیعی زیر ۵ درصد میباشد . البته به استثنای عسل های اسطوخودوس ، اقاقیا ، خارشتر ، شبدر ، مرکبات ، یونجه ، اکالیپتوس و کاج .
در صورتی که در اثر تقلب در مناطقی که قیمت شکر ارزان است برای تقلب به عسل شکر اضافه شود ساکاروز عسل بیشتر از حد ذکر شده میگردد که توسط آزمایش فریلینگ و توسط دستگاه ساکرامات در آزمایشگاه می توان به میزان ساکاروز عسل پی برد و عسل تقلبی را تشخیص داد .

تشخیص عسل طبیعی برای مصرف کننده های معمولی

123

برای مصرف کننده ی عادی یک راه اصلی وجود دارد که به مرور زمان و تجربه در آن قوی تر خواهد شد ؛ آن هم استفاده از حواس است. یعنی با بینی بو و با زبان مزه کرده و با چشم، شکل ظاهری عسل را ارزیابی کند و اگر مجموعه این عوامل مناسب بود و عسل عطر و طعم گل ها را داشت، عسل طبیعی است و ارزش دارد که بهای آن را در حد معقول پرداخت.
البته باید دانست شناسایی عسل طبیعی و مصنوعی به صورت دقیق و علمی به کمک انگشت، قاشق یا مزه کردن و … ناممکن بوده و این مهم تنها از عهده ی آزمایشگاه و دستگاهی به نام «رفراکتومتر» برمی آید.
 
راه های تشخیص عسل طبیعی
۱- ریختن عسل در آب سرد
اگر مقداری عسل طبیعی را در یک لیوان آب سرد بریزید ، مشاهده خواهید کرد که عسل کاملا حالت چسبندگی خود را حفظ کرده و خیلی دیر و سخت در آب سرد حل می‌شود اما عسل تقلبی سریع در آب حل می‌شود.
اگر عسل را داخل لیوان محتوی آب بریزید، چنانچه به صورت عمودی وارد لیوان پر از آب شود در ته آن جمع میشود و به سرعت حل نگردد، عسل مطلوبی است، ولی اگر عسل هنگام ریختن ، در آب حل شود، از مطلوبیت و خلوص کمتری برخوردار میباشد.
۲- فروشنده ی معتبر
آسان ترین روش تشخیص عسل طبـیعی، خرید از فروشگاه ها و اشخاص معتبر می باشد افرادی که کاملا صادق هستند و یا افرادی که شما از سابقه فعالیت آنها در زنبورداری و یا تهیه و فروش عسل مطلع هستید . بیشتر از اینکه دنبال شناخت عسل خالص باشید؛ به دنبال پیدا کردن عسل فروش صادق باشید.
۳- تست قیمت
عسلی که قیمت واحد آن ارزان تر از بیشتر فروشنده ها باشد با احتمال بسیار زیاد تقلبی است زیرا هزینه تولید یک کیلو عسل طبیعی بیشتر از این مقدار می باشد. (طبق نظر بیشتر اعضای اتحادیه زنبورداران) بنابراین کلیه عسل هایی که قیمت یک کیلو از آنان بیست تا سی هزار تومان است (مانند عسل هایی که به نام خوانسار و چینی بازار را فراگرفته اند) بی شک تقلبی (صنعتی یا شبه طبیعی) میباشند .
۴- رنگ عسل
عسل بر حسب اینکه متعلق به کدام منطقه و کدام گل باشد رنگش متفاوت است . دامنه طیف رنگ های عسل از سفید به انواع زرد (زرد نارنجی. زرد مایل به سبز طلایی) کهربایی ، عقیقی مایل به قرمز وحتی قهوه ای متغیر میباشد . عسل اقاقیا به رنگ سفیدی می زند. عسل بهار نارنج زرد طلایی است. عسل جنگلهای مازندران زرد مایل به سبز. عسل اویشن عقیقی قرمز می باشد. همه این ها عسل خوب و طبیعی هستند اما به خاطر گلی که زنبور عسل از آن تغذیه کرده اند رنگشان متغییر و متفاوت است . پس در نتیجه یکی از راه های شناخت عسل طبیعی تشخیص رنگ عسل ها میباشد .
۵- عسل انرژی زاست
عسل طبیعی از جمله مواد غذایی به شمار می رود که پس از مصرف، به سرعت تولید انرژی می نماید و از این جهت میتواند ملاک تشخیص خوبی باشد. یک کیلوگرم عسل طبیعی تقریباً ۳۲۵۰ کالری انرژی دارد. با توجه به اینکه گلوکز عسل سریع جذب بدن می شود ، انرژی را بی درنگ افزایش می دهد، اما فروکتوز آن آهسته جذب می شود و منبعی برای انرژی پایدار میباشد.
۶- رس زدن عسل ( شکرک زدگی عسل )
آنچه که در اصطلاح « رس کردن و شکرک زدن » می گویند و به خاطر وجود کلمه شکر در ذهن مصرف کننده ، تقلبی بودن عسل را تداعی می کند، چیزی جز پدیده ی « بلورین شدن » یا « کریستالیزاسیون » نیست. عوامل محیطی از قبیل دما ، رطوبت و ترکیبات عسل از نظر درصد بالای مواد قندی ، آنزیم دیاستاز (که باعث جذب ذرات موجود در عسل و ته نشینی و کدورت آن می شود ) موجب پدیده شکرک زدگی می شوند که این خاصیت فقط در عسل های طبیعی دیده می شود.
تفاوت آن با شکرک زدن که در مربا ایجاد می‌شود این است که بلورهای عسل رس زده خیلی ریز تر از بلورهای مربای شکرک زده می باشد. البته هر شکرکی رس نیست و هر رسی هم نشانه طبیعی بودن نمیباشد .
گونه های مختلف عسل
عسل طبیعی
؛ ماده شیرینی که زنبورعسل تنها از شهد گل ها و گیاهان جمع آوری کرده و پس از دگرگونی های لازم، در سلول های مومی شان در کندو ذخیره میکنند ، تولید می شود.

عسل تغذیه ای
؛ از ماده ی شیرینی که زنبور عسل علاوه بر استفاده از شهد گل ها و گیاهان از شربت، شکر و … که در اختیار آنها می گذارند، استفاده کرده باشد. این گونه عسل قطعا کیفیت و خواص عسل طبیعی را ندارد اما متاسفانه در فروشگاه های مواد غذایی به فراوانی عرضه شده و به دلیل قیمت مناسب با اقبال عمومی مواجه شده است.

عسل تقلبی
؛ مایعی است شیرین شبیه عسل که از گلوکز تجاری، شکر، اسانس، اسید ستریک و … که پس از پخته شدن به دست می آید. در تهیه و تولید این شبه عسل، زنبور هیچ دخالتی ندارد !! و در آزمایشگاه به آسانی قابل شناسایی است. این گونه شبه عسل ها نه تنها فاقد هرگونه خاصیت درمانی غذایی است بلکه برای سلامتی انسان زیان آور است.

عسل چهل گیاه
؛ عسلی که زنبور عسل، شهد را از روی گل های گوناگونی جمع آوری کرده باشد یا چند عسل تک گل را طبق فرمول خاص (که از نظر خواص، رنگ، عطر و سعم مطابق ذائقه ی بیشتر مصرف کنندگان باشد) با یکدیگر مخلوط کرده باشند. این گونه از عسل طبیعی نیز کاربرد درمانی دارد.

عسل موم دار
؛ چون سرشار از گرده ی گل، موم طبیعی و بره موم بوده و حرارت ندیده است و از نظر خاصیت، طعم و عطر کیفیت بالایی دارد.
متاسفانه افراد سودجو با دستگاه های موم ساز و پارافین (ماده ی اولیه که در تهیه شمع به کار می رود) شبه موم تقلبی ساخته و با قرار دادن مقداری از این موم های پارافینی در شبه عسل تقلبی، موجب گمراهی مصرف کنندگان را فراهم آورده اند.

عسل بهاره
؛ به عسلی می گویند که در اواخر فصل بهار به دست آمده باشد، مانند عسل اقاقیا، مرکبات و درختان میوه ای مانند زردآلو، بادام ، گلابی و …

عسل پاییزه
؛ عسلی که از اوایل تابستان تا میانه ی پاییز به وسیله زنبور تولید شده و بیشتر از شهد گیاهان صحرایی است.